हाम्रो जाती भित्र त हामी नै एक मात्र प्रजाती – होमो सेपियन्स। प्रक्रितीले नै हामीले एकै जाती एकै प्रजातीको रुपमा विकास गरेको छ भने हामी किन हामी भित्रैबाट सिर्जित जातीय (ethnicity), धार्मिक, साम्प्रदायिक आधारमा विभाजिक हुने? हामी मानव जातीको मूल पहिचान नै हाम्रो विवेकशीलता तथा सिर्जनात्मक क्षमता हो जसका बलमा हामी प्रिथ्वीका अनेक जिवहरु भन्दा भिन्न बनेर यसको अधिपति बनेका छौ।

भाषाको विकास एकअर्काको भावना, विचार, सोच आदिको आदान प्रदानका निम्ती भएको हो। फ्रान्समा हजारौँ भाषा थिए पहिले तर आज अङ्ग्रेजी र फ्रेन्च नै सबैले बोल्छन्। खै फ्रान्सले पहिचान गुमाएको भनेर कसैले भनेको छैन। बरु एक विकशित राष्ट्रको रुपमा परिचित छ।

यसै गरी जातजाती (ethnicity) र यस भित्रको भाषिक, सास्क्रितिक, भेषभुषाको विभिधता पहिलेको जमानामा सञ्चार तथा यातायातको उचित प्रबन्ध नभएर नै भएको हो। इतिहासलाई फर्केर हेर्दा एक रहेको राई समुदाय विभिन्न ठाउँमा बसाई सराई गरेर गएपछि सञ्चार र यातायातको अभावले आ-आफ्नै तरिकाले बाच्न बाध्य भए। यसै कारण आज राई समुदायमा 26 वटा जती भाषा छन्, फरक फरक ठाउँका राईहरुको संस्क्रिती, भेषभुषा तथा चालचलनमा ठूलो विभिधता पाइन्छ। Continue reading →

छाउपडी गोठमा एक किशोरीको म्रित्यु भएपछि अछाम, रिडीकोटबासीहरुले छाउपडी गोठ भत्काउन थालेका छन्। छाउ (menstruation) भएको बेला घरमा बस्दा देवीदेवता रिसाउने, अनिष्ट हुने भन्ने अन्धविश्वासका कारण महिलाहरु तथा किशोरीहरु घरभन्दा टाढा छाउपडी गोठमा एक्लै रात बिताउन बाध्य थिए। यसै अन्धविश्वासका कारण यसै वर्षभित्र 3 जना किशोरी तथा महिलाको छाउपडी गोठमा नै म्रित्यु भइसकेको छ।

ढिलै भएपनि रिडीकोटबासीले छाउपडी गोठ भत्काउन थालेकोमा खुसी लागेको छ। अछामका सबै सरकारी, गैर-सरकारी महिला अधिकार संम्बन्धि आवाज उठाउने संस्थाहरुले रिडीकोटबासीको यो कार्यलाई अभियानको रुपमा अगाडी बढाएर अछाम तथा सुदुर पश्चिमका सबै छाउपडी गोठहरु भत्काई यो अन्धविश्वासलाई निर्मुल पार्न अघि बढ्दा कत्ति राम्रो हुन्थ्यो। यस तर्फ त्यहाँको सबै सम्बद्ध निकायहरुको ध्यान जावोस्!

करिब एक वर्ष अघि, मकहाँ एक चर्चबाट दुईजना इसाई धर्म प्रचारकहरु आएका थिए। उनीहरु 3-4 दिन सम्म हरेक दिन बिहान आए र बाइबलको बारेमा बताए। उनिहरुले बाइबलका हरेक कुराहरु सत्य छन् भनेर कथित प्रमाण देखाउन थाले।
उनीहरुले भने यो ब्रह्माण्डको रचना देखि प्रिथ्वीको अन्त्य कसरी कहिले हुन्छ भन्ने समेत बाइबलमा भनिएको छ; बाइबलले पहिलेदेखी नै प्रष्ट सङ्केत गरेको थियो कि प्रिथ्वी त बह्माण्डको एक सानो ग्रह हो जसले सुर्यलाई परिक्रमा गर्छ। उनीहरुले थपे, यो प्रिथ्वीको अन्त्य 2012, Dec 21मा हुँदैछ। माया क्यालेन्डरले पनि यहि सङ्केत गर्छ र बाइबलले पनि यस्तै बताएको छ। ईजरायल देशको पुनर्जन्म, आणविक हतियारको विकास आदिलाई बाइबलका केही पङ्तीसँग तुलना गरेर भने ‘बाइबलमा पनि लेखिएको छ प्रिथ्वीको अन्त्य आगोबाट हुन्छ, अन्त्यको सुरुवात उत्तर पश्चिम (अमेरिका) तिरबाट हुन्छ, त्यो दिन अर्को ग्रह आएर प्रिथ्वीमा ठोकिन्छ वा ज्वालामुखी आउँछ वा आणविक हतियारको प्रयोग हुन्छ, यसरी आगोबाट नै प्रिथ्वीको अन्त्य हुन्छ। जसरी पनि हामी मरीहाल्छौं; त्यसैले, हामीहरु सबै सँगै स्वर्ग जाऔँ, यशुले हामीलाई परमेश्वरकहाँ पुर्याउनु हुनेछ; हाम्रो धर्म लिनुहोस्।’
Continue reading →